Volte
Hippische verhalen · Eindhoven
Een volte is de ronde die de ruiter in de baan rijdt, precies rond, tot het hoefspoor terugkomt op zijn eigen begin. Dit is een klein leesplatform over die beweging, en over de zomers waarin Eindhoven aan het water naar de paarden kwam kijken.
Er was een tijd dat het hele voorjaar naar dit water rook: gemaaid gras, warm leer en losgetrapt zand.
Eindhoven heeft een lange band met het paard. Al in de eerste jaren na de oorlog stroomden de weiden bij de Karpendonkse Plas vol met tribunes en tenten, en op het hoogtepunt kwamen er in een goed weekend tegen de vijfenzeventigduizend mensen langs de baan staan. Springen en dressuur wisselden elkaar af, kinderen zaten op de hekken, en de geur van gebakken vis van de plas mengde zich met die van de stallen.
Volte is geen organisatie en geen evenement. Het is een leesplek, een plaats om die traditie te bewaren zoals je een oud programmaboekje bewaart: om de sfeer, de figuren en de kleine details die verder nergens meer staan. Wat hier volgt is geen aankondiging, maar een herinnering die we telkens opnieuw willen kunnen naslaan.
Een proef, gelezen als een verhaal
Een dressuurproef wordt in volgorde gereden, van punt naar punt, elk figuur op zijn eigen letter langs de baan. Daarom draagt elke stap hieronder geen nummer maar de letter waar hij hoort. Lees het van boven naar beneden, dan rijd je de baan mee.
BinnenkomenBinnenkomen in arbeidsdraf. De poort valt dicht en het rumoer van de plas zakt weg achter je rug.
Halt · groetHalt, onbeweeglijk, groet. Een tel waarin alleen de oren nog bewegen en de tribune de adem inhoudt.
AfwendenRechts af, de lange lijn op. Het zand is vers gesleept en nog donker van de ochtenddauw.
Volte 20 mEen volte van twintig meter, precies rond. Het spoor komt terug op zijn eigen begin en sluit zichzelf.
Wissel van handVan hand veranderen in verzamelde draf, diagonaal dwars door het hart van de baan.
SlotNog een halt, nog een groet. Losse teugel, en de poort weer open naar het licht en het water.
Onder het zand en achter de schotten
Een piste bij een plas is mooi op de foto en lastig in het onderhoud.
Een springpiste vlak langs het water vraagt om een bodem die snel afvoert; blijft er na een bui een plas op de baan staan, dan raakt de drainage onder de zandlaag verzadigd en wordt het loszand een sopje. Wie het terrein kent laat het riool ontstoppen Eindhoven nog voordat het voorjaar echt losbarst, zodat de putten rond de baan het smeltwater en de eerste onweersbuien aankunnen. Een verstopte hoofdleiding onder een evenemententerrein merk je pas als het te laat is, en dan staat juist de losrijplaats blank.
De afvoerputten langs de tribunes kondigen problemen meestal ruim van tevoren aan: eerst loopt het traag weg, dan begint het te borrelen, dan blijft het staan. Daar helpt geen emmer water meer tegen, daar komt een rioolontstopping Eindhoven aan te pas die de leiding tot diep onder het gras weer opentrekt. En wie dat adres eenmaal in de map heeft staan, zoekt het nooit meer op het verkeerde moment.
De oude jurykiosk en de overkapping boven de eretribune vangen elk seizoen wind, regen en de zon die pal boven de plas hangt. Pannen schuiven, zink werkt met de temperatuur mee en een voeg die loslaat zie je zelden vanaf de grond. Een dakdekker in Eindhoven klimt naar boven voordat de eerste druppel de houten vloer eronder bereikt.
In het clubgebouw waar de ruiters tussen de proeven door opwarmen, brandt bij guur voorjaarsweer soms nog een echte kachel. Een schoorsteenveger in Eindhoven houdt het kanaal schoon en ziet meteen of de kap en het metselwerk de winter goed hebben doorstaan. Roet hoopt zich ongemerkt op, en een schoon kanaal trekt beter, ruikt beter en scheelt zorgen op de koudste ochtend.
De sport reist
Overal hetzelfde onzichtbare onderhoud, telkens een andere stad.
De hippische kalender trekt het hele voorjaar door het land, van de ene zandbak naar de andere, en op elk terrein speelt hetzelfde stille werk achter de schotten. Bij een concoursterrein in Arnhem is een ontstopping in Arnhem er doorgaans dezelfde dag bij zodra een afvoer het begeeft. Wat door de put verdwijnt is immers niet altijd echt weg, zeker niet nadat duizend hoeven het zand hebben omgewoeld.
Ook de stallen en kantines buiten de regio kennen hun lekkages en klemmende kranen. Wie in Den Haag met een druppelende leiding zit, klopt meestal als eerste aan bij een loodgietersbedrijf in Den Haag. Een kraan die tikt lijkt onschuldig, maar telt op een lang toernooiweekend heel wat kubieke meters bij elkaar op.
Vet uit de cateringkeuken, haar uit de poetsplaats en kalk uit hard leidingwater bouwen in elke afvoer langzaam een drempel op. Een afvoer die borrelt los je zelden met een sopje op, daar komt in de Waalstad een ontstopping in Nijmegen aan te pas. Een vakman ziet bovendien meteen of er verderop in de leiding meer speelt.